poprzedni artykułnastępny artykuł

WOS – czy pamiętasz o tym ze szkoły?

Ruszamy z nowym cyklem – powtórka ze szkoły. Niezależnie od wykształcenia wszyscy na co dzień żyjemy w społeczeństwie. Dlatego zaczynamy od odświeżenia informacji z WOS-u.

Fakty o Konstytucji 3 Maja

Autorami Konstytucji 3 maja byli Król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj. Konstytucja przetrwała jedynie czternaście miesięcy. Święto Konstytucji 3 maja obchodzono do czasu ostatniego rozbioru, było ono jednak zakazane we wszystkich zaborach, a wznowione dopiero po I wojnie światowej. Ponownie w czasie II wojny światowej obchody zostały zdelegalizowane. Od 1981 r. władza ludowa zezwoliła na organizowanie obchodów. Ten dzień jest świętem narodowym od 1989 r., a od 2007 r. obchodzony jest również na Litwie. Konstytucja została przygotowana przez wolnomularzy i jej napisanie zbiegło się z Rewolucją Francuską. Wprowadziła kazus majątkowy, co spowodowało odebranie prawa głosu biednej, ale konserwatywnej szlachcie. Ustanowiono również trójpodział władzy na: władzę ustawodawczą (parlament), wykonawczą (rada królewska) oraz władzę sądowniczą (sądy). Dziś to odpowiednio: Sejm i Senat, Rada Ministrów i Prezydent oraz Sądy i Trybunały.

Prawa wyborcze kobiet

Rok 1918 był wyjątkowy z wielu względów. W tym roku kobiety uzyskały prawa wyborcze. Historia kobiet przed prawem głosu nie zawsze była łatwa, czego powodem były głównie kwestie historyczne i polityczne. Przełom XIX/XX w. to czas działania różnych organizacji kobiecych w Europie, ale w Polsce sytuacja była trudna, bowiem naszego kraju nie było wtedy nawet na mapie. Kobietom trudno było zakładać stowarzyszenia, dlatego poświęcały się głównie nauce języka polskiego, kultury i zwyczajów kraju. Często decydowały się na edukację za granicą, a liczne zakazy sprawiały, że tworzyły się nieoficjalne kongresy i ruchy. Na początku XX w. powstawały zrzeszenia działające w imię praw kobiet. Zbierano podpisy i kandydowano na urzędy. W 1917 r. kobiety podejmowały odważniejsze kroki, takie jak organizowanie konferencji, gdzie wytypowano delegację mającą rozmawiać z powstającym rządem polskim. Oficjalnie prawa wyborcze kobiety w Polsce uzyskały 28 listopada 1918 r.

Idea i znaczenie demokracji

Słowo „demokracja” jest popularnym słowem we współczesnym świecie. Na początku używane było jako określanie praw obywatelskich. Słowo to należy jednak rozumieć na dwa sposoby: jako nazwa ustroju, gdzie całe społeczeństwo ma udział w sprawowaniu władzy, oraz określenie funkcjonowania całego systemu związanego z równością, sprawiedliwością, wolnością i rozwojem. Dziś trudno jest mówić o realizowaniu dokładnie wszystkich zasad demokracji przez państwa. Ustrój, który można nazwać demokracją, po raz pierwszy pojawił się na początku XIX w. w Stanach Zjednoczonych. W 1902 r. wśród państw niepodległych tylko 19% miało ustrój demokratyczny. Ciekawostką może być fakt, że demokracja wbrew pozorom nie stanowi najbardziej efektywnego ekonomicznie ustroju i nie jest najskuteczniejszą formą rządzenia.

Unia Europejska

Unia Europejska składa się z dwudziestu siedmiu państw członkowskich. Utworzono ją w 1993 r. wraz z podpisaniem Traktatu z Maastricht. Flaga Unii składa się z dwunastu gwiazdek, które mają oznaczać doskonałość i jedność, a liczba państw członkowskich nie wpływa na zwiększenie ich liczby. Na obszarze Unii liczba ludności wynosi ok. 742 miliony. W UE obowiązują 23 języki urzędowe, a debaty Parlamentu Europejskiego tłumaczy się na każdy z nich. Celem Unii jest ustanowienie obywatelstwa europejskiego, zapewnienie wolności oraz sprawiedliwości, bezpieczeństwa, postępu gospodarczego i społecznego. W Norwegii było dwukrotnie organizowane referendum w sprawie przystąpienia do UE w 1972 r. i 1994 r., ale ostatecznie kraj nie przystąpił do wspólnoty. Stolicą UE jest Bruksela, a zarządzanie tą organizacją odbywa się za pomocą takich organów jak: Parlament Europejski, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości oraz Trybunał Obrachunkowy. Hymnem europejskim jest „Oda do radości” z IX Symfonii Ludwiga van Beethovena. Dzień Europy przypada na 9 maja, a posiedzenia Komisji Europejskiej odbywają się co tydzień w środy w Strasburgu.

Artykuły z tej samej kategorii

Po co naukowcom poczucie humoru?

Szczerze, czy komuś z Was nauka kojarzy się z czymś lekkim, przyjemnym i zabawnym? Nic dziwnego – szkolne ławki, dziwnie brzmiące tytuły prac...

STEAM – edukacja przyszłości, która tworzy się na naszych oczach

STEAM to innowacyjne podejście do nauki oparte na technologii, inżynierii, sztuce i matematyce (ang. Science, Technology, Engineering, Art and Mathematics). Taka forma nauki...

Nowy kierunek od października? Aplikuj w wakacje!

Ukończenie studiów może otworzyć drzwi do dobrze płatnej pracy i świetlanej kariery, jednak sam wybór kierunku dla wielu osób bywa nie lada...