poprzedni artykułnastępny artykuł
edukacja STEAM - magazyn koncept

Na czym polega edukacja Steam?

STEAM to innowacyjne podejście do nauki oparte na technologii, inżynierii, sztuce i matematyce (ang. Science, Technology, Engineering, Art and Mathematics). Taka forma nauki ma na celu wykorzystanie tkwiącego w człowieku potencjału w najbardziej efektywny sposób już od najmłodszych lat. Podążając myślą przewodnią edukacji STEAM – przejdźmy do bardziej empirycznego przedstawienia tematu. Wiedzę najlepiej jest czerpać od praktyków. Krzysztof Kaszuba – Business Development Director Centrum Edukacji Steam KidsTech – jest popularyzatorem tej niezwykłej metody nauczania.

Od kiedy zainteresował się Pan STEAM-em?

Krzysztof Kaszuba: Od początku mojej przygody z edukacją – sam proces nauczania postrzegałem szerzej, mam na myśli to, że nie myślałem o sobie tylko jako jednostce przynależnej sztywnym, szkolnym ramom. Czułem potrzebę przekazywania wiedzy w przystępny sposób – jako nauczyciel, ale także edukator i szkoleniowiec.

Już w trakcie studiów miałem okazję usiąść po drugiej stronie biurka i nauczać takich przedmiotów jak fizyka czy informatyka. Ta tematyka mnie od zawsze pasjonowała – szczególnie, że był to czas, gdy nastąpił ogromny rozwój technologiczny i czas zwiększonej popularyzacji wiedzy z zakresu IT. Przykładowo bardzo modne stało się tworzenie stron internetowych.

Zobacz:
Nowy kierunek od października? Aplikuj w wakacje!

Czy każda z dziedzin zawartych w tym podejściu jest kluczowa?

STEAM jest podejściem interdyscyplinarnym, skupiającym wiele istotnych elementów, takich jak matematyka, inżynieria czy nauka. Obecność sztuki jest także w moim odczuciu bardzo istotna.

Zaobserwowałem, że uczniowie zniechęcają się do przyswajania wiedzy chociażby z zakresu fizyki, ponieważ nie są jej w stanie sobie zobrazować w odpowiedni sposób – szczególnie, gdy dochodzi konieczność przedstawienia odpowiednich danych na wykresie czy też następuje przymus użycia odpowiedniego aparatu matematycznego.

Poprzez metodę nauczania STEAM za cel stawia się zadawanie właściwych pytań, czyli takich, które rozbudzą ciekawość i sprawią, że nawet pomimo wielu nieudanych prób nie nastąpi zniechęcenie w przyswajaniu wiedzy.

Czym właściwie jest STEAM?

Określiłbym to jako pomysł, który ma sprawić zwiększenie zainteresowania nauką i to niezależnie od wieku.

Podam przykład – w pierwszej szkole, w której pracowałem, zgodnie z programem nauczania miałem przedstawić temat związany z promieniowaniem elektromagnetycznym. Po zapisaniu tematu na tablicy i opowiadaniu o tym zagadnieniu zaobserwowałem, że grupa nie była tym kompletnie zainteresowana.

W chwili, gdy jednak w trakcie zajęć sformułowałem pytanie „czy chodzenie na solarium jest szkodliwe?”, nagle nastąpiło ożywienie klasy – zaczęliśmy dyskutować, jakie procesy właściwie zachodzą w takim miejscu, używając terminologii stricte naukowej.

Następnie poprosiłem uczniów o przygotowanie materiałów na ten temat, dzięki czemu na kolejnej lekcji nastąpiła kontynuacja nauki w oparciu o twórczą dyskusję.

Dlaczego STEAM jest odpowiedni dla młodego pokolenia?

Oprócz umiejętności odpowiedniego stawiania pytań istotną rolę w tym podejściu odgrywa także podążanie za trendami i technologiami. Młodzi ludzie należą dziś do specyficznego pokolenia – otoczonego urządzeniami smart. Stają się jednak głównie ich biernymi odbiorcami, nie wnikają, w jaki sposób one funkcjonują.

Większość chce być tiktokerami czy youtuberami, ale przecież nie wiemy, co będzie w trendzie za kilka lat. Warto zaznaczyć, że dynamiczny postęp technologiczny sprawia, iż w niedalekiej przyszłości może okazać się, że na rynku pracy funkcjonować będą zupełnie inne zawody niż dziś, dlatego tak ważne jest rozbudzenie w młodzieży ciekawości przyswajania wiedzy oraz dbanie o jej rozwój umiejętności adaptacji w zmieniającym się otoczeniu.

Czy edukacja STEAM jest rzeczywiście innowacyjna?

To zależy, jak zdefiniujemy ten termin. W pewnym sensie nie do końca, ponieważ interdyscyplinarność była już obecna w szkolnictwie. Jednak implementowanie nowych technologii, łączenie odmiennych elementów, ale też wdrażanie nowatorskich projektów – jak chociażby program Laboratorium Przyszłości, który wykorzystuje druk 3D w placówkach edukacyjnych – to wszystko możemy zdefiniować jako szeroko pojętą innowacyjność.

W jakich krajach ten sposób nauczania jest wykorzystywany na większą skalę?

W Stanach Zjednoczonych, Skandynawii czy Azji. Warto się jednak zastanowić, jakie ma to przełożenie. Polecam przyjrzeć się międzynarodowym badaniom PISA koordynowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, które sprawdzają, np. czy wiedza szkolna jest odpowiednio wykorzystywana przez uczniów w danych krajach.

Niestety badania pokazują, że Polska w tym momencie nie wypada najlepiej. Świadczy to o tym, że mamy w szkołach bardzo wiele przekazywanej wiedzy, której uczniowie nie są w stanie wykorzystać empirycznie – w codziennych, życiowych czynnościach.

Zobacz:
Ciekawa nauka? To możliwe! Zobacz, jak uczyć się z TikToka

Jakie narzędzia są najczęściej używane w STEAM-ie?

Przyznam, że występuje tu niesamowita różnorodność, wszystko zależy od tego, jaki cel chcemy osiągnąć – używamy chociażby wspomnianych drukarek 3D, dronów czy też mikrokontrolerów.

Szczególnie lubianym przez dzieci narzędziem edukacyjnym są klocki. Okazuje się, że możliwość zaprojektowania, zaplanowania lub zbudowania pewnych konstrukcji przynosi niezwykłe efekty.

Warto wspomnieć, że używane są także klocki robotyczne, a to znaczy, że w praktyce używana jest wiedza z zakresu programowania, która umożliwia stworzenie odpowiedniego mechanizmu działania np. względem utworzonego z klocków robota. Mózg przyswajający wiedzę w taki sposób działa efektywniej – więcej zapamiętuje.

Co kryje się pod nazwą projektu Steamowe dziewczyny?

Zauważyliśmy, że na zajęcia steamowe zapisuje się relatywnie nieduża liczba dziewczyn. Jeśli już są – często okazują się najlepsze. Zaobserwowaliśmy, że wśród chłopców – których co prawda często wyróżnia wiedza wynikająca z zainteresowań technologicznych – występuje także potrzeba rywalizacji, która choć przekłada się często na śmielsze, szybsze działania, wpływa także na mniejszą dokładność.

Założycielka i prezeska fundacji KidsTech, chcąc zachęcić dziewczynki do udziału w naszych zajęciach, wymyśliła projekt skierowany właśnie w ich stronę. Po pierwsze po to, by przełamać stereotypy związane z postrzeganiem technicznych, inżynieryjnych zajęć jako bardziej męskich, a po drugie, by zapewnić większy komfort pracy w trakcie zajęć.

Zobacz:
Polskie badania naukowe – przegląd

W jaki sposób promujecie taki sposób nauczania?

Od prawie pięciu lat organizujemy szeroki zakres warsztatów – z matematyki, robotyki i programowania, a także prowadzimy zajęcia artystyczne. Aranżujemy również konferencje naukowe. Na stronie www.konferencja.steam.edu.pl można uzyskać więcej informacji na ten temat.

Wychodzimy z założenia, że bawimy się przez naukę. Z tego powodu w ostatnim czasie dostajemy także coraz więcej zaproszeń na różnorodne eventy, podczas których pokazujemy, w jaki sposób można bawić się przez naukę.

Organizujemy także zajęcia z zakresu obsługi dronów, przemycając w ten sposób wiedzę o meteorologii i geografii. Z kolei podczas szkolnych kolonii przygotowujemy zajęcia kulinarne, drukujemy w 3D i zakładamy ekologiczne uprawy roślin – to wszystko możemy właśnie odnaleźć w edukacji STEAM.

Jaką rolę odgrywa w STEAM-ie myślenie twórcze?

Jak wiemy, mózg jest tak wspaniale skonstruowany, że poszczególne półkule odpowiadają za nasze określone funkcje. Tak jak lewa półkula w większych stopniu odpowiada za bardziej techniczne zadania, a prawa za te kreatywne, tak w STEAM-ie istotne jest stworzenie takich zajęć, które połączą różne elementy, aby właśnie wykorzystywać nasz mózg efektywnie.

Zawsze gdy o tym mówię, mam na myśli Leonarda da Vinciego – wielkiego artystę, ale też uzdolnionego matematyka, architekta, który dobitnie udowodnił, że wysokie umiejętności artystyczne mogą iść w parze ze zdolnościami technicznymi.

Artykuły z tej samej kategorii

Talenty Jutra – najnowszy program grantowy BGK dla młodych naukowców

Empiria i Wiedza jest fundacją powołaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego, której głównym celem jest dbanie o zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy Polski, a tym samym zapewnienie...

Uwaga na telefoniczne próby wyłudzania danych

W ostatnim kwartale odnotowano ponad 1800 prób wyłudzeń kredytów na łączną kwotę 598 tys. zł. Skala nieraportowanych ataków oszustów jest wielokrotnie...

Popularyzacja nauki nie boli – podsumowanie projektu

Bycie naukowcem podczas specjalistycznej konferencji nie jest trudne. Najpierw przygotowujesz czarującą prezentację. Potem walczysz z tremą. Na końcu stajesz przed grupą mądrych ludzi...