poprzedni artykułnastępny artykuł

Zachodniopomorskie: Bolesław Domański (1872–1939) – Niezastąpiony wzór polskości

Bolesław Domański urodził się w wielodzietnej rodzinie, w której tradycje patriotyczne były
na porządku dziennym. Już w wieku dziewięciu lat wiedział, że chce poświęcić się służbie Bogu.

Bolesław ukończył Collegium Marianum w Peplinie, z kolei maturę zdawał w Królewskim Katolickim Gimnazjum Męskim w Chełmnie w 1890 r. Kolejno swoje kroki skierował do Seminarium duchownego w Peplinie, gdzie otrzymał święcenia subdiakonatu w 1893 r., a w 1895 r. święcenia kapłańskie.

Lata 1894–1897 to czas spędzony na studiach w Królewskiej Pruskiej Akademii Teologicznej i Filozoficznej w Münster. Tam też w 1897 r. obronił rozprawę doktorską z filozofii.

Jego działalność wiąże się z rodzinnymi stronami, gdzie miała miejsce jego pierwsza posługa kapłańska jako wikarego na parafii w Lubawie. Od początku roku szkolnego 1899 r. rozpoczął działalność pedagogiczną w peplińskim seminarium duchownym. Kolejno w 1902 r. po krótkiej służbie duszpasterskiej w Złotowie w 1903 r. został proboszczem parafii Zakrzewo. Już w tym momencie jego kandydatura nie była dobrze postrzegana przez władze pruskie z powodu jego antygermanizacyjnych poglądów.

Zanim jednak ks. Domański przybył do Zakrzewa, wieś ta była znana z tego, że była silnym ośrodkiem polskości, przykładem czego były np. msze święte odprawiane w języku polskim.

Ks. Domański był dobrym kaznodzieją, a katechezę prowadził w języku polskim, ucząc dzieci polskości i historii. Był również doskonałym organizatorem życia parafialnego. Mimo wielu trudności, jakie sprawiała mu władza niemiecka, jego działalność była coraz bardziej popularna. Ksiądz popierał pracę organiczną i namawiał parafian do zdobywania nowej wiedzy.

Był również organizatorem Kółek Rolniczych w tamtym obszarze, a jego umiejętności spowodowały, że został wybrany na prezesa Rady Nadzorczej Banku Ludowego w Złotowie. W okresie 1918–1920 razem z grupą działaczy zaangażował się w walkę o przyłączenie ziemi złotowskiej do Rzeczypospolitej. Kiedy akcja się nie udała, protestował przeciw masowej reemigracji Polaków spoza granic do powstałej II Rzeczypospolitej.

Nie przyjął również otrzymanej propozycji awansu na wyższe stanowisko kościelne i przeniesienia do Torunia. Nie chciał zdradzać narodu, opuszczając ojcowiznę. Spotkało się to z szerokim odzewem wśród polskiej ludności na Pomorzu, Śląsku oraz w innych rejonach Rzeszy Niemieckiej.

Udało mu się natomiast wywalczyć u władz niemieckich w 1928 r. uchwalenie ordynacji, która dotyczyła uregulowania szkolnictwa dla mniejszości polskiej w Prusach.

W 1929 r. został wybrany na patrona Rady Nadzorczej Związku Spółdzielni Polskich w Niemczech. Od tego czasu był „księdzem Patronem”. Po czterech latach został prezesem berlińskiej spółki akcyjnej Bank Słowiański. Uczestnictwo w obu tych organizacjach pozwoliło mu na stworzenie ekonomicznej niezależności Polaków zamieszkujących terytorium Niemiec.

Jego przydomek zaczynał być coraz bardziej popularny, dlatego 9.02.1933 r. został powołany na prezesa Związku Polaków w Niemczech. W podziękowaniu za jego działalność zorganizowano w Berlinie 6.03.1938 r. Kongres Związku Polaków. Nie było łatwo zorganizować to wydarzenie, wszystko przez hitlerowskie władze.

Przybyło jednak 5000 uczestników, którym ks. Domański zaprezentował swoje słynne Pięć Prawd Polaków. Znalazły się w nich tezy dotyczące wiary ojców, która jest wiarą kolejnych pokoleń Polaków; służby Polaków dla narodu i ojczyzny, która jest jak matka.

Ks. Domański zmarł 21.04.1939 r. w Berlinie, a pochowany został w Zakrzewie. Jego pogrzeb był ostatnią manifestacją Polaków w Niemczech przed wybuchem II wojny światowej.

Został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim 25.04.1939 r. za „szerzenie zamiłowania do literatury polskiej i krzewienie czytelnictwa wśród Polactwa w Niemczech”.

Ewelina Makoś

fot. Julo, wikipedia.org | image: Freepik.com

Artykuły z tej samej kategorii

Ewelina Nowak (1925–1945) – Sanitariuszka z Wołynia | Zachodniopomorskie

Ewelina Nowak urodziła się na Wołyniu, w małej wsi Mirosławka. Była sanitariuszką biorącą udział w walkach podczas II wojny światowej.

Gen. Stanisław Taczak (1874–1960): Powstanie Wielkopolskie – Tylko zwycięstwo

Niezwykle skuteczny, znał dobrze metody prowadzenia walki, dał się poznać jako dobry strateg, dzięki czemu awansował na kolejne stopnie oficerskie....

Wielkopolskie: Wanda Błeńska (1911–2014) – Nieść dobroć

Wanda Maria Błeńska, znana jako „Dokta”, to jedna z prekursorek wolności. Urodziła się w 1911 r. w Poznaniu. Była specjalistką w dziedzinie leczenia trądu, dlatego też nazywano ją „Matką...